Od 5 listopada 2026 r. obowiązuje nowa definicja mobbingu. Książka uwzględnia stan prawny na 15 października 2026 r.

Mobbing. To nie jest po prostu zły dzień w pracy · Wiktor Wojciechowski, Jacek G. Harbon

Czy to już mobbing, czy po prostu masz pecha do szefa? Sprawdź, zanim zaczniesz wątpić w siebie.

Praktyczny przewodnik dwóch trenerów, który porządkuje chaos: rozpoznasz mobbing, zbierzesz dowody, wybierzesz strategię i skorzystasz z przepisów obowiązujących od 5 listopada 2026 r.

  • 442 strony, 19 rozdziałów
  • Stan prawny na 15 października 2026 r.
  • Ćwiczenie i strona do notatek w każdym rozdziale
Okładka książki „Mobbing. To nie jest po prostu zły dzień w pracy”

Gdy nęka Cię przełożony

Odzyskasz pewność, że nie przesadzasz, i plan na każdy kolejny tydzień.

  • Odróżnisz mobbing od wymagającego szefa, jednorazowego konfliktu i dyskryminacji.Rozdziały 1 i 4
  • Rozpoznasz, na którym z pięciu etapów jest Twoja sytuacja, i co robić na każdym z nich.Rozdział 2
  • Odpowiesz na pismo dyscyplinarne i propozycję porozumienia stron bez działania pod presją.Rozdział 8
  • Wybierzesz między zostaniem, walką a odejściem za pomocą macierzy decyzyjnej.Rozdział 10

Po zmianie przepisów mobbing to uporczywe nękanie, czyli seria zachowań. Serię najlepiej pokazują zapisy prowadzone na bieżąco, a wpis w Dzienniku Incydentów zajmuje pięć minut.

Gdy nękają Cię podwładni

Przestaniesz się wstydzić i odzyskasz kontrolę bez zamieniania się w tyrana.

  • Zobaczysz, jak wygląda mobbing pionowy w górę i dlaczego stanowisko przed nim nie chroni.Rozdział 3
  • Przeniesiesz polecenia i ustalenia z korytarza do maila podsumowującego.Rozdziały 9 i 14
  • Porozmawiasz z HR i swoim przełożonym tak, żeby usłyszeli fakty, a nie skargę słabego kierownika.Rozdział 12
  • Wzmocnisz pozycję asertywnością, która nie przechodzi w agresję.Rozdział 13

Nękanie z dołu rozgrywa się w przepływie informacji. Kto kontroluje kanał, ten kontroluje sytuację, a do tego nie trzeba zaczynać od władzy formalnej.

Gdy nękają Cię współpracownicy

Zamienisz plotki i milczenie przy kawie w fakty, które da się zgłosić.

  • Rozpoznasz taktyki izolacji i dowiesz się, jak reagować na plotkę, a czego nie robić.Rozdział 6
  • Zareagujesz, gdy ktoś upokarza Cię przy innych, gotowymi zdaniami z banku zdań.Rozdziały 7 i 14
  • Poprosisz świadka o wsparcie i nie stracisz go po drodze.Rozdział 12
  • Przetrenujesz trudną rozmowę metodą „szczepionki na stres”.Rozdział 15

Mobbing poziomy żyje z tego, że nikt nic nie widział. Dziennik, mapa świadków i zgłoszenie z konkretami odbierają sprawcom tę przewagę.

Dla działu HR

Przygotujesz regulamin i procedurę, które spełniają Kodeks i działają w praktyce, przed 5 maja 2027 r.

  • Dowiesz się, czego Kodeks wymaga od pracodawcy zatrudniającego co najmniej 10 pracowników: reguły w czterech obszarach, uzgodnienie ze związkiem zawodowym lub przedstawicielami pracowników, 30 dni na porozumienie i wejście w życie po dwóch tygodniach.Rozdziały 16 i 19
  • Zbudujesz procedurę: co najmniej dwa kanały zgłoszeń, w tym jeden omijający przełożonego, bezstronne wyjaśnianie, własne terminy i ochrona przed odwetem.Rozdział 19
  • Zadbasz o osobę dotkniętą mobbingiem tak, jak wymaga Kodeks. Osoby zgłaszającej nie przenosisz wbrew jej woli.Rozdział 19
  • Przeprowadzisz rozmowę z osobą, która zgłasza: wysłuchasz jej do końca, nie obiecasz poufności, której nie możesz zapewnić, powiesz realnie, co będzie dalej, i podsumujesz ustalenia na piśmie.Rozdziały 12 i 19
  • Unikniesz mitu, który kosztuje przegrane sprawy: „teraz wystarczy uprawdopodobnić mobbing”.Wstęp i Rozdział 16
  • Zmierzysz, czy polityka działa, bez złudzenia, że zero skarg to dobry wynik.Rozdział 19

Kodeks nie mówi, kto prowadzi postępowanie, ile ono trwa ani jak często szkolić. Te luki książka wypełnia praktyką z firm i urzędów, w których pracowali autorzy. Pokazuje też zgłoszenie oczami człowieka, który je składa (Rozdziały 11 i 12), więc wiesz, z czym przychodzi do Ciebie, zanim usiądzie naprzeciwko.

Dla kierowników i właścicieli firm

Będziesz wymagać od zespołu bez ryzyka oskarżenia i zbudujesz zespół, w którym nagonka nie ma na czym wyrosnąć.

  • Wiesz, czego wymaga prawo: firma z co najmniej 10 pracownikami potrzebuje regulaminu do 5 maja 2027 r., a każdy pracodawca ma systematycznie przeciwdziałać mobbingowi.Rozdziały 16 i 19
  • Zareagujesz na pierwsze sygnały według pięciostopniowej drabiny reakcji: od jednego spokojnego zdania na miejscu po uruchomienie procedury.Rozdział 19
  • Przeprowadzisz rozmowę z „toksyczną gwiazdą” formułą FUO z konsekwencjami. Polskie prawo nie zna wyjątku dla gwiazd.Rozdziały 14 i 19
  • Zobaczysz, kiedy „twarde zarządzanie” przekracza granicę, a kiedy jest uzasadnioną krytyką.Rozdziały 7 i 16
  • Wprowadzisz te same konsekwencje dla każdego, niezależnie od stanowiska i wyników.Rozdział 19
  • Jeśli sam przeszedłeś przez mobbing, nie przeniesiesz tego doświadczenia na zespół.Rozdział 19

Każda scenka pokazuje tę samą rozmowę w trzech wersjach: rozmycie, atak i wersja prawidłowa. Różnicę widzisz w konkretnych słowach, tonie i mowie ciała.

Prowadzimy też szkolenia z budowania zespołów, których kultura zmniejsza ryzyko mobbingu. Szkolenia dla firm i urzędów

Siedzisz w samochodzie pod pracą. Silnik zgaszony, a Ty nie wysiadasz.

  • „Może przesadzam.”Przesadzanie da się sprawdzić. Trzy pytania z Rozdziału 1 odróżniają mobbing od złego dnia.
  • „Może jestem przewrażliwiony.”Sąd ocenia mobbing miarą rozsądnego człowieka, a nie Twoją wrażliwością. Rozdział 16 pokazuje, co z tego wynika dla Ciebie.
  • „Może to ja jestem problemem.”Kto szuka winy w sobie, zwykle przestaje zapisywać fakty. Rozdział 5 opisuje, kto staje się celem i co mówią o tym badania.
  • Ból głowy w niedzielę wieczorem i kłótnie w domu o drobiazgi.Zdrowie zwykle płaci rachunek pierwsze. Rozdział 17 opisuje sygnały ostrzegawcze i to, jak w Polsce działa zwolnienie.
  • Koledzy nagle mają mniej czasu i unikają kontaktu.Izolacja to osobna forma krzywdy, a nie „chłodna atmosfera”. Rozdział 6 pokazuje, jak ją udokumentować.
  • Jedna strona w internecie mówi „idź do sądu”, druga „zwolnij się”, trzecia „nie przesadzaj”.Każda z tych rad bywa dobra, tylko nie w każdej sytuacji. Macierz decyzyjna z Rozdziału 10 pomaga wybrać Twoją.

Jeśli zadajesz sobie te pytania od tygodni, ta książka jest dla Ciebie.

Zajrzyj do środka

Rozdział 9 · Nawyk, który Cię ochroni

W poniedziałek 12 kwietnia Cezary idzie do Zastępcy Dyrektora ds. Administracyjnych. Mówi, że od trzech miesięcy jest nękany i dłużej tego nie wytrzyma. Zastępca dyrektora słucha, notuje i zadaje trzy pytania. Kiedy dokładnie padły te słowa? Kto je słyszał? Czy ma pan coś na piśmie? Cezary podaje miesiąc, nie dzień. Nie pamięta, kto poza Hubertem, kolegą z pokoju, siedział przy stole. Maile od Dagmary leżą w służbowej skrzynce, której nigdy nie przeglądał pod tym kątem. Nie potrafi powiedzieć, w którym tygodniu stracił przetarg. Na koniec słyszy: „Proszę mi to spisać, konkretnie, z datami. Na razie trudno mi cokolwiek ocenić”.

Wieczorem Cezary siada w kuchni z kartką. Po godzinie ma na niej osiem zdań. Przy żadnym nie umie wpisać daty. Mówi do żony: „Przecież to wszystko się działo. Dlaczego nie potrafię tego udowodnić?”.

Cezary nie zrobił nic złego. Zrobił to, co robi większość ludzi, przez trzy miesiące liczył, że sytuacja sama się uspokoi, a gdy się nie uspokoiła, poszedł opowiedzieć o niej z pamięci. Pamięć zawiodła go w chwili, w której była najbardziej potrzebna. […]

Gdybyśmy mieli przekazać Ci w naszej książce tylko jedną radę, powiedzielibyśmy ZAPISUJ. Od dziś, tego samego dnia, fakty zamiast wrażeń. Wszystko, co pokazujemy w kolejnych rozdziałach, czyli decyzja, czy zostać, walczyć, czy odejść, formalne zgłoszenie, rozmowa z działem kadr i droga do sądu, stoi na tym fundamencie. Bez niego każda z tych dróg opiera się na świadectwie słowa przeciwko słowu.

W Rozdziale 9 dostajesz wzór wpisu na pięć minut, zasady budowania teczki dowodowej i mail podsumowujący, który zamienia rozmowę w cztery oczy w dokument.

Rozdział 19 · Rozmowa z „gwiazdą”

Ilona: (w salce, drzwi zamknięte, spokojnie) Bartku, chcę porozmawiać o dzisiejszej odprawie. Nina zapytała o cennik, a ty powiedziałeś przy wszystkich „U nas najpierw się czyta cennik, a potem pyta, pani magister”. Kilka osób się zaśmiało, a ona do końca spotkania się nie odezwała.

Bartosz: (wzrusza ramionami) Daj spokój, to był żart.

Ilona: (bez podnoszenia głosu) Może dla ciebie. Skutek jest taki, że nowa osoba boi się pytać, a w tym dziale pytania oszczędzają nam reklamacji. […] Uwagi do pracy Niny przekazuj jej albo mnie, rzeczowo i bez komentarzy o niej.

Bartosz: A jak nie zrozumie?

Ilona: To mi powiesz i ustalimy, czego jej brakuje. Za dwa tygodnie usiądziemy we trójkę i sprawdzimy, jak idzie. Jeśli takie uwagi się powtórzą, porozmawiamy z udziałem kadr.

W książce ta sama rozmowa występuje w trzech wersjach: rozmycie, atak i wersja prawidłowa, z komentarzem, co przesądza o skuteczności trzeciej.

I. Rozpoznanie i anatomia mobbingu

  1. Mobbing, znęcanie się czy zły dzień?
  2. Anatomia nagonki
  3. Źródła i kierunki mobbingu
  4. Mobbing, dyskryminacja i nierówne traktowanie
  5. Dlaczego ja, dlaczego tutaj?
  6. Plotki, pogłoski i wykluczenie
  7. Poniżanie, sabotaż i nadmiar pracy
  8. Opresyjne postępowanie dyscyplinarne

II. Od dowodów do działania

  1. Nawyk, który Cię ochroni
  2. Zostać, walczyć czy odejść?
  3. Kiedy i jak eskalować formalnie
  4. Rozmowa z HR, przełożonymi i świadkami

III. Przygotuj się i zabierz głos

  1. Asertywność i poczucie własnej wartości
  2. Twój głos, ton i mowa ciała
  3. Ćwicz, zanim przyjdzie co do czego

IV. Ścieżka prawna

  1. Twoje prawa w Polsce

V. Powrót do siebie

  1. Cena mobbingu dla zdrowia i życia
  2. Odbudowa
  3. W stronę pracy bez mobbingu

Załączniki

  • Słowniczek pojęć
  • Przydatne kontakty
  • Bibliografia i akty prawne

Pięć bloków ułożonych w kolejności działania

  1. Kończy niepewność

    Czym mobbing jest, a czym nie, jak przebiega i skąd przychodzi. R1–8

  2. Zamienia krzywdę w dowody

    Dokumentowanie, decyzja, zgłoszenie, rozmowa z kadrami. R9–12

  3. Daje Ci siłę i głos

    Asertywność, bank gotowych zdań, trening przed rozmową. R13–15

  4. Opisuje Twoje prawa

    Nowelizacja, roszczenia, droga do sądu, wyroki SN. R16

  5. Prowadzi dalej

    Zdrowie, odbudowa, praca bez mobbingu w zespole. R17–19

Co jest w książce i co z tego masz
W książceCo z tego masz
Stan prawny na 15 października 2026 r., twierdzenia prawne sprawdzone w tekście ustawyDziałasz na przepisach, które obowiązują, a nie na mitach o nowelizacji
„Rozwiązania w zależności od sytuacji” w każdym rozdzialeZnajdujesz własny przypadek zamiast ogólnej porady
Dziennik Incydentów, teczka dowodowa, mail podsumowujący„To się działo” zamieniasz w daty, słowa i świadków
Macierz decyzyjna: pięć czynników i jedno wetoDecydujesz na faktach, a nie w nocy pod wpływem emocji
Bank gotowych zdań, deeskalacja, „szczepionka na stres”Masz słowa na chwile, w których zwykle zamierasz
Wyroki Sądu Najwyższego, prawdziwe relacje, scenki z firm i urzędówWidzisz, jak wygląda wygrana i przegrana, i rozpoznajesz swoją sytuację

Czym różni się od innych książek o mobbingu

Porównanie kategorii publikacji o mobbingu
ReportażMonografia prawnicza lub naukowaTłumaczony poradnikTa książka
Kodeks pracy po 5.11.2026Nie dotyczyZależnie od daty wydaniaNieTak
Instrukcje krok po krokuNieRzadkoTak, dla innych realiówTak, w każdym rozdziale
Ćwiczenia, dzienniki, wzory pismNieCzasemCzasemTak, plus darmowy Zeszyt
Część dla HR i kierownikówNieCzęściowoCzęściowoTak
TonDziennikarskiAkademickiOgólnyTrenerski, wprost

Porównanie kategorii publikacji, nie konkretnych tytułów.

Dla działów HR, kierowników i właścicieli firm

Do 5 maja 2027 r. firma zatrudniająca co najmniej 10 osób potrzebuje zasad przeciwdziałania mobbingowi. Takich, które działają.

  1. Co najmniej 10 pracownikówReguły, procedury i częstotliwość działań w czterech obszarach: godność i inne dobra osobiste, równe traktowanie, dyskryminacja, mobbing.
  2. UzgodnienieZe związkiem zawodowym, a gdy go nie ma, z przedstawicielami pracowników.
  3. 30 dniBez porozumienia w tym czasie pracodawca ustala treść sam.
  4. 2 tygodniePo tym czasie od podania do wiadomości pracowników regulamin wchodzi w życie.

Każdy pracodawca, także mniejszy, ma obowiązek systematycznie przeciwdziałać mobbingowi.

Dla działu HR

Dziesięć elementów działającej polityki

  1. Definicja z przykładami z Waszej codzienności
  2. Co najmniej dwa kanały zgłoszeń, w tym jeden omijający przełożonego
  3. Bezstronne wyjaśnianie
  4. Własne terminy rozpatrywania
  5. Ochrona przed odwetem
  6. Wsparcie dla osoby dotkniętej
  7. Te same konsekwencje dla każdego
  8. Szkolenia z ustaloną częstotliwością
  9. Pomiar: ankieta i wskaźniki
  10. Przegląd po roku

Rozmowa z osobą, która zgłasza

  • Wysłuchaj do końca, zanim zaczniesz oceniać.
  • Nie obiecuj poufności, której nie możesz zapewnić.
  • Powiedz realnie, co będzie dalej i kto się tym zajmie.
  • Podsumuj ustalenia na piśmie.
  • Nie przenoś osoby zgłaszającej wbrew jej woli.

Rozdział 19, s. 404. Zgłoszenie oczami osoby, która je składa: Rozdziały 11 i 12.

Dla kierowników i właścicieli firm

Drabina reakcji kierownika

  1. Zatrzymaj na miejscu jednym spokojnym zdaniem
  2. Porozmawiaj w cztery oczy tego samego dnia
  3. Zapisz i zadbaj o osobę dotkniętą
  4. Przy powtórce: formalnie, z udziałem kadr
  5. Wzorzec albo skarga: uruchom procedurę

Zespół odporny na mobbing

  • Rozmowa z „toksyczną gwiazdą”: polskie prawo nie zna wyjątku dla gwiazd.
  • Granica między uzasadnioną krytyką a nękaniem.
  • Te same konsekwencje dla każdego.

Prowadzimy też szkolenia z budowania zespołów, których kultura zmniejsza ryzyko mobbingu. Zobacz szkolenia

Rozdział 19, s. 400

Dwaj trenerzy. Nie prawnicy, nie teoretycy.

Wiktor Wojciechowski

Wiktor Wojciechowski

Trener, coach i menedżer. Od 25 lat prowadzi szkolenia z komunikacji w trudnych sytuacjach, asertywności i deeskalacji agresji. Przeprowadził ponad 2500 dni szkoleniowych dla firm, urzędów i personelu medycznego, w tym kilkadziesiąt szkoleń z przeciwdziałania mobbingowi i toksycznym sytuacjom w zespołach. Ma doświadczenie menedżerskie z międzynarodowych korporacji. Kieruje firmą szkoleniową Mataro. Certyfikowany konsultant DISC i MTQ48, absolwent SGH i Szwajcarskiej Szkoły Trenerów Dynargie.

Jacek G. Harbon

Jacek G. Harbon

Trener biznesu i menedżer. Przez prawie 10 lat kierował zespołami w międzynarodowych korporacjach. Szkolenia prowadzi od 1998 r.: negocjacje, rozwiązywanie konfliktów, komunikacja w trudnych sytuacjach, asertywność, organizacja pracy, work-life balance i zarządzanie zespołem. Przez 12 lat prowadził własną firmę szkoleniową.

Doświadczenie, na którym stoi ta książka

  • ponad 2500dni szkoleniowych Wiktora dla firm, urzędów i personelu medycznego
  • od 1998 r.Jacek prowadzi szkolenia z negocjacji, rozwiązywania konfliktów i komunikacji w trudnych sytuacjach
  • 3 wykazyw bibliografii: ustawy i rozporządzenia, orzecznictwo Sądu Najwyższego, literatura naukowa

W 2024 r. do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło 1888 skarg dotyczących mobbingu. Zarzuty w skargach są zwykle sformułowane bardzo ogólnie, a brak dowodów często uniemożliwia potwierdzenie opisanych praktyk.

Dane PIP za 2024 r., za: GazetaPrawna.pl. Więcej w Rozdziale 9.

Darmowy Zeszyt roboczy · PDF A4

Wszystko, czego nie chcesz kopiować z książki, gotowe do wydruku. Za darmo.

133 strony A4: dzienniki, przypominajki, strony robocze i wzory pism. Drukujesz na domowej drukarce, wypełniasz długopisem. Masz już książkę lub e-booka? Zeszyt oszczędzi Ci kopiowania.

  • 20przypominajek: „Twój pierwszy tydzień” i jedna na każdy rozdział
  • 25wpisów w Dzienniku Incydentów plus 17 rejestrów i planerów
  • 19kart odpowiedzi do ćwiczeń i rozszerzone strony robocze
  • IVczęść: wzory pism, od maila podsumowującego po skargę do PIP

Znajdź swoje arkusze:

Okładka książki

Mobbing. To nie jest po prostu zły dzień w pracy

  • Miękka oprawa, 15,2 × 22,9 cm, 442 strony, papier kremowy
  • E-book w formacie EPUB w sklepie Kobo
  • Darmowy Zeszyt roboczy A4 po zapisie
  • Strony do notatek i ćwiczenia możesz kopiować na własny użytek

Wydanie papierowe

62,90 złCena premierowa przez pierwszy miesiąc sprzedaży

Potem: 73,40 zł

Cenę ustala Amazon.pl; aktualną zobaczysz na stronie produktu. E-book EPUB kupisz w sklepie Kobo. Zamówienia dla firm: mobbing@toniejestzlydzien.pl. Szkolenia dla firm i urzędów

Pytania przed zakupem

Tak. Stan prawny na 15 października 2026 r., z przepisami o mobbingu obowiązującymi od 5 listopada 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1046).

Od tego zaczyna się Rozdział 1: odróżnia mobbing od złego dnia, konfliktu, molestowania i dyskryminacji. Jeśli to nie mobbing, dowiesz się, co to jest i co możesz zrobić.

Nie. Autorzy są trenerami, nie prawnikami. Książka pokazuje, z czym iść do prawnika i o co zapytać.

Mobbing może pochodzić od przełożonych, współpracowników i podwładnych. Mobbingowi „od dołu” poświęcona jest część Rozdziału 3.

Znajdziesz wymagania Kodeksu, 10 elementów działającej polityki i sposób mierzenia jej skuteczności. Gotowego regulaminu do skopiowania nie ma, bo Kodeks zostawia wiele decyzji pracodawcy.

Tak, w formacie EPUB w sklepie Kobo. Darmowy Zeszyt roboczy przyda się także czytelnikom e-booka: strony do notatek, ćwiczenia i dzienniki wydrukujesz z PDF, czego z czytnika zwykle nie zrobisz.

E-book w Kobo (otwiera się w nowej karcie)

Nie. Zeszyt to arkusze do wydruku. Kiedy i jak ich użyć, wyjaśnia książka, a arkusze mają odsyłacze do jej stron.

Tak, strony „Twoja strona do notatek”, „Ćwiczenie praktyczne” i „Moje kontakty” na własny, niekomercyjny użytek. Użycie na szkoleniach wymaga zgody wydawcy.

Zadzwoń pod 116 123 (poradnia dla osób w kryzysie emocjonalnym) albo 800 70 2222 (Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym). Oba numery działają całą dobę i są bezpłatne. Jeśli zagrożone jest Twoje życie lub zdrowie, dzwoń pod 112. Pozostałe kontakty z Załącznika B znajdziesz w stopce.

O szkoleniach przeczytasz na stronie Szkolenia dla firm i urzędów. Program dopasowujemy do organizacji. Zadzwoń pod +48 511 999 222 albo napisz na mobbing@toniejestzlydzien.pl. Pod tym samym adresem przyjmujemy zamówienia dla całego działu.